- 2 kwietnia 2026
- Posted by: Damian
- Category: Baza wiedzy
Wysyłając coś z jednego komputera na drugi musimy wiedzieć czy dany adres jest w naszej sieci, czy naszą wiadomość trzeba podać do innej sieci. Z pomocą przychodzi nam maska podsieci, która umożliwia podzielenie adresu ip na adres sieci i adres hosta. Maski podsieci okazują się szczególnie przydatne dla uczniów techników. Poniżej dowiesz się w jaki sposób ten proces przebiega.
Co to jest maska podsieci?
Maska podsieci (ang. subnet mask) – to narzędzie w sieciach komputerowych, które pozwala podzielić adres IP na część sieciową i część hosta. Dzięki niej urządzenia w sieci wiedzą, które adresy IP należą do tej samej sieci lokalnej, a które znajdują się w innej sieci i wymagają komunikacji przez router. Zarówno adres IPv4 jak i maska podsieci IPv4 składają się z 32 bitów.
Głównym zadaniem maski podsieci jest umożliwienie sprawdzenia, które bity w adresie odpowiadają za sieć, a które za hosty.
Podział na podsieci zastąpił wcześniejszy podział na klasy sieci (A, B, C itd.). Z jego pomocą można znacznie łatwiej zarządzać konkretną siecią, w tym uprawnieniami jakie posiadają poszczególni użytkownicy (hosty).
Warto pamiętać, że im więcej jedynek w zapisie bitowym maski podsieci tym więcej podsieci i tym mniej hostów (urządzeń). Z kolei im więcej zer, tym mniej podsieci, a tym więcej hostów (urządzeń).
Warto pamiętać, że maska podsieci składa się z czterech oktetów złożonych z ośmiu bitów (oktet to właśnie jednostka informacji złożona właśnie z 8 bitów).
Przykłady masek podsieci:
| Notacja dziesiętna | Notacja CIDR | Bity w zapisie binarnym |
|---|---|---|
| 255.0.0.0 | /8 | 11111111.00000000.00000000.00000000 |
| 255.255.0.0 | /16 | 11111111.11111111.00000000.00000000 |
| 255.255.255.0 | /24 | 11111111.11111111.11111111.00000000 |
| 255.255.255.192 | /26 | 11111111.11111111.11111111.11000000 |
Skrócony zapis maski (CIDR) – zapis jako liczba dziesiętna po adresie IP. Za adresem dajemy liczbę oznaczającą liczbę bitów które mają wartość 1 w zapisie binarnym: 192.168.0.0 /24. Czyli przykładowo jeśli w masce podsieci, w zapisie binarnym jest 24 bity wypełnione jedynkami, a 8 bitów wypełnionych zerami, zapisujemy właśnie /24.
Zapis binarny dobrze obrazuje działanie maski. Gdy zapiszemy adres IP i maskę w postaci binarnej możemy bardzo łatwo sprawdzić adres sieci, adres rozgłoszeniowy oraz czy dany adres znajduje się w tej samej sieci co my.
IP: 192.168.10.1 = 11000000.10101000.00001010.00000001
Maska: 192.168.10.1 = 11111111.11111111.11111111.00000000
Uwaga: Zapis maski w stylu 10010000.00000000.11111000.00000000 jest nieprawidłowy, bo nie można określić, która część zapisu to sieć, a która to hosty. Jedynki muszą następować po sobie, a zera po sobie, przykładowo: 11111111.11111111.00000000.00000000.
Tabela maski podsieci – CIDR
Tabela skróconego zapisu maski podsieci, pozwala znacznie szybciej znaleźć potrzebne maski podsieci.
Tabela CIDR
| CIDR | Maska podsieci | Liczba dostępnych adresów hostów |
|---|---|---|
| /30 | 255.255.255.252 | 2 |
| /29 | 255.255.255.248 | 6 |
| /28 | 255.255.255.240 | 14 |
| /27 | 255.255.255.224 | 30 |
| /26 | 255.255.255.192 | 62 |
| /25 | 255.255.255.128 | 126 |
| /24 | 255.255.255.0 | 254 |
| /23 | 255.255.254.0 | 510 |
| /22 | 255.255.252.0 | 1022 |
| /21 | 255.255.248.0 | 2046 |
| /20 | 255.255.240.0 | 4094 |
| /19 | 255.255.224.0 | 8190 |
| /18 | 255.255.192.0 | 16382 |
| /17 | 255.255.128.0 | 32766 |
| /16 | 255.255.0.0 | 65534 |
| /15 | 255.254.0.0 | 131070 |
| /14 | 255.252.0.0 | 262142 |
| /13 | 255.248.0.0 | 524286 |
| /12 | 255.240.0.0 | 1048574 |
| /11 | 255.224.0.0 | 2097150 |
| /10 | 255.192.0.0 | 4194302 |
| /9 | 255.128.0.0 | 8388606 |
| /8 | 255.0.0.0 | 16777214 |
| /7 | 254.0.0.0 | 33554430 |
| /6 | 252.0.0.0 | 67108862 |
| /5 | 248.0.0.0 | 134217726 |
| /4 | 240.0.0.0 | 268435454 |
| /3 | 224.0.0.0 | 536870910 |
| /2 | 192.0.0.0 | 1073741822 |
| /1 | 128.0.0.0 | 2147483646 |
| /0 | 0.0.0.0 | 4294967294 |
Obliczanie maski podsieci
Aby uzyskać adres sieci wystarczy zostawić wartości IP tak jak są i wyzerować wartości które są na tej samej pozycji co 0 w masce. Jest to operacja logiczna AND (iloczyn bitowy).
IP 11000000.10101000.00001010.00000001 = 192.168.10.1
Maska 11111111.11111111.11111111.00000000 = 255.255.255.0
Adres sieci 11000000.10101000.00001010.00000000 = 192.168.10.0
Po wyzerowaniu bitów którym w masce odpowiadają 0 uzyskujemy adres sieci. Dzięki niemu można sprawdzić czy konkretne hosty znajdują się w tej samej sieci.
Adres rozgłoszeniowy uzyskujemy bardzo podobnie wystarczy wszystkie wartości odpowiadające w masce 0 ustawić na 1. To operacja logiczna NOT (negacja).
IP 11000000.10101000.00001010.00000001 = 192.168.10.1
Maska 11111111.11111111.11111111.00000000 = 255.255.255.0
Adres rozgłoszeniowy 11000000.10101000.00001010.11111111 = 192.168.10.255
Co ciekawe, adres rozgłoszeniowy pozwala wysłać wiadomość do wszystkich hostów w danej sieci.
Pozostałe adresy są dostępne dla hostów, ich liczbę można uzyskać używając wzoru:
2(liczba zer w masce sieciowej) – 2. Odejmujemy 2 ponieważ nie chcemy wliczać adresu sieci i adresu rozgłoszeniowego. Czyli przykładowo dla poprzedniego przykładu maski sieciowej: 28 – 2 = 256 – 2 = 254. Czyli maska podsieci 255.255.255.0 zapewnia 254 hosty w ramach podsieci.
Jak obliczyć maskę podsieci z liczby hostów – wzór
Wzory do tego potrzebne wyglądają następująco:
Liczba bitów dla hostów = log₂ (liczba hostów + 2)
CIDR = 32 – liczba bitów dla hostów
Uwaga: Liczbę 2 dodaje się, w celu uwzględnienia adresu sieci oraz rozgłoszeniowego. W momencie gdy logarytm nie pozwala na uzyskanie pełnej liczby (pozostaje reszta), należy zaokrąglić liczbę do góry.
Przykład
Posiadając sieć z 60 hostami, jaką powinna posiadać maskę podsieci?
Liczba bitów dla hostów = log2 (60 + 2) = log2 (62) ≈ 5,95 ≈ 6
CIDR = 32 – 6 = 26
Czyli maska podsieci to /26, lub 255.255.255.192 lub 11111111.11111111.11111111.11000000
Uwaga: Pamiętaj, x bitów w masce podsieci zapewnia 2x – 2 dostępnych hostów.
Jak obliczyć maskę podsieci na podstawie liczby podsieci – wzór
Wzory do tego potrzebne wyglądają następująco:
Liczba bitów podsieci = log2 (liczba podsieci)
Nowy CIDR = stary CIDR + liczba bitów podsieci
Przykład
Utwórz 6 podsieci, do adresu 192.168.1.0 /24.
Liczba bitów podsieci = log2 (6) ≈ 2,6 ≈ 3 (zaokrąglamy do góry)
Nowy CIDR = 24 + 3 = 27
23 = 8 – liczba podsieci przy masce /27, czyli przy trzech jedynkach w ostatnim oktecie.
Wyznaczanie poszczególnych adresów podsieci
W celu wyznaczenia poszczególnych adresów podsieci, bierzemy w tym przypadku ostatni oktet maski podsieci i podkładamy go do tabeli z odwrotnie opisanymi potęgami liczby 2. Tak jak poniżej:
| Potęgi liczby 2 | 128 | 64 | 32 | 16 | 8 | 4 | 2 | 1 |
| Ostatni oktet maski | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Następnie zaznaczamy potęgę znajdującą się nad ostatnią cyfrą 1 w oktecie maski podsieci. Dzięki temu zdołamy wyznaczyć adresy podsieci.
Tutaj również można utworzyć tabelę, dzięki której łatwiej wszystko zostanie rozpisane. Jako że zostanie utworzonych 8 podsieci w ramach danej maski podsieci, tabela ma 8 wierszy:
| Numer Podsieci | Adres Podsieci | Adres początkowy | Adres końcowy | Adres rozgłoszeniowy |
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 | ||||
| 6 | ||||
| 7 | ||||
| 8 |
Wpisujemy pierwszy adres podsieci, który jest opisany w treści zadania, czyli 192.168.1.0.
| Numer Podsieci | Adres Podsieci | Adres początkowy | Adres końcowy | Adres rozgłoszeniowy |
| 1 | 192.168.1.0 | |||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 | ||||
| 6 | ||||
| 7 | ||||
| 8 |
W tabeli z potęgami liczby 2, zaznaczyliśmy liczbę 32. Wystarczy dodać tę liczbę do kolejnych adresów podsieci, żeby uzyskać prawidłowe wyniki. Tak jak poniżej
| Numer Podsieci | Adres Podsieci | Adres początkowy | Adres końcowy | Adres rozgłoszeniowy |
| 1 | 192.168.1.0 | |||
| 2 | 192.168.1.32 | |||
| 3 | 192.168.1.64 | |||
| 4 | 192.168.1.96 | |||
| 5 | 192.168.1.128 | |||
| 6 | 192.168.1.160 | |||
| 7 | 192.168.1.192 | |||
| 8 | 192.168.1.224 |
Teraz należy uzyskać adresy rozgłoszeniowe. W tym celu wystarczy pobrać adres wyższej podsieci i odjąć od niego 1. Czyli przykładowo dla podsieci o numerze 1, należy wziąć 192.168.1.32 i od 32 odjąć 1, co daje w rezultacie 192.168.1.31. Z kolei ostatni adres rozgłoszeniowy zawsze wynosi 255. Tak jak poniżej.
| Numer Podsieci | Adres Podsieci | Adres początkowy | Adres końcowy | Adres rozgłoszeniowy |
| 1 | 192.168.1.0 | 192.168.1.31 | ||
| 2 | 192.168.1.32 | 192.168.1.63 | ||
| 3 | 192.168.1.64 | 192.168.1.95 | ||
| 4 | 192.168.1.96 | 192.168.1.127 | ||
| 5 | 192.168.1.128 | 192.168.1.159 | ||
| 6 | 192.168.1.160 | 192.168.1.191 | ||
| 7 | 192.168.1.192 | 192.168.1.223 | ||
| 8 | 192.168.1.224 | 192.168.1.255 |
Teraz wystarczy już tylko uzyskać adres początkowy oraz końcowy hostów podsieci, czyli adresy w ramach których mieszczą się hosty. W przypadku początkowego, wystarczy dodać liczbę 1 do adresu podsieci, a przy końcowym odjąć 1 od adresu rozgłoszeniowego.
| Numer Podsieci | Adres Podsieci | Adres początkowy | Adres końcowy | Adres rozgłoszeniowy |
| 1 | 192.168.1.0 | 192.168.1.1 | 192.168.1.30 | 192.168.1.31 |
| 2 | 192.168.1.32 | 192.168.1.33 | 192.168.1.62 | 192.168.1.63 |
| 3 | 192.168.1.64 | 192.168.1.65 | 192.168.1.94 | 192.168.1.95 |
| 4 | 192.168.1.96 | 192.168.1.97 | 192.168.1.126 | 192.168.1.127 |
| 5 | 192.168.1.128 | 192.168.1.129 | 192.168.1.158 | 192.168.1.159 |
| 6 | 192.168.1.160 | 192.168.1.161 | 192.168.1.190 | 192.168.1.191 |
| 7 | 192.168.1.192 | 192.168.1.193 | 192.168.1.222 | 192.168.1.223 |
| 8 | 192.168.1.224 | 192.168.1.225 | 192.168.1.254 | 192.168.1.255 |
W ten sposób udało się obliczyć adresy zastosowane w ramach podsieci.
Jak sprawdzić maskę podsieci swojego urządzenia?
W przypadku systemu Windows, należy wykorzystać cmd czyli konsolę systemową:
- Naciśnij Win + R (przycisk windows znajdujący się obok alt na klawiaturze razem z naciśnięciem litery r) i wpisz tam cmd. Ewentualnie możesz wpisać cmd na pasku wyszukiwania u dołu ekranu.
- Wpisz polecenie ipconfig.
- Wśród wyświetlonych informacji znajdź “subnet mask” lub “maska podsieci”.
Zadania z masek podsieci
- Podaj liczbę hostów dla sieci 192.168.10.0 /26.
- Sprawdź, czy adresy są w tej samej sieci:
- Adres A: 172.16.5.25 /20
- Adres B: 172.16.12.200 /20
- Podaj adres sieci dla hosta o adresie 10.0.45.130 /19.
- Podaj adres rozgłoszeniowy dla hosta o adresie 192.168.100.75 /27.
- Oblicz maskę podsieci na bazie liczby podsieci i podaj potrzebne adresy. Podziel sieć 192.168.50.0 /24 na 8 podsieci.
QUIZ – Sprawdź swoją wiedzę
Najczęściej zadawane pytania o maskę podsieci
Skąd wziąć maskę podsieci?
- Naciśnij Win + R i wpisz cmd.
- Wpisz polecenie ipconfig.
- Wśród wyświetlonych informacji znajdź “subnet mask” lub “maska podsieci”.
Jak wpisać maskę podsieci?
Maskę wpisuje się w konfiguracji karty sieciowej — w postaci dziesiętnej (np. 255.255.255.0) lub w notacji CIDR (np. /24).
Jak działają maski podsieci?
Maska podsieci rozdziela adres IP na część sieciową i część hosta, dzięki czemu wiadomo, które urządzenia są w tej samej sieci, a które wymagają komunikacji przez router
